Executieve functies in de klas, moet ik daar iets mee?

Toen Belinda Herrewijn en ik begonnen met Breinhelden maakte de executieve functietheorie zijn opmars in onderwijsland. Sinds de jaren 70 van de vorige eeuw is de wetenschap volop met executieve functies bezig en zoals je weet duurt het even voordat die kennis zich in het veld laat herkennen. Veel leraren hadden, ten tijde van het begin van ons Breinheldenavontuur, nog nooit van executieve functies gehoord. Ik postte regelmatig wat op LinkedIn hierover, en kreeg soms reacties als ‘Hier is het onderwijs niet voor’, ‘Executieve functies dat leren ze maar thuis’ en ‘We hebben al een methode voor sociale vaardigheden hoor’. Gelukkig merkten Belinda en ik beiden dat er ook veel nieuwsgierige vragen werden gesteld, ‘Wat is dat dan?’, ‘Hoe kan ik daar iets mee in de klas?’, ‘Hoe begeleid je kinderen die hier moeite mee hebben?’ en ‘Hoe doe ik dat met de werklast die er is in het onderwijs?’.

Een programma voor het onderwijs

Die vragen stemden ons positief en gaven voor ons direct aan waar de behoefte lag voor leraren: iets duidelijks, iets praktisch en iets met een hoog ‘je hoeft het wiel niet zelf uit te vinden’-karakter! Zo ontstonden onze Breinheldendelen voor het onderwijs. Inmiddels zijn deze boeken op veel scholen te vinden. Belinda en ik mogen regelmatig leraren of hele teams scholen over dit onderwerp. Steeds meer en meer ziet het onderwijs in dat we niet om de executieve functies heen kunnen. Executieve functies zijn overal. Je zet ze de hele dag in om sturing te geven aan je handelen, van het moment dat je opstaat tot het moment dat je naar bed gaat. En kinderen zijn lerende in dit proces.

Breinhelden is een programma, waarmee de executieve functies versterkt kunnen worden. Het is gestoeld op een duidelijke taal waarmee met kinderen gesproken wordt over hun executieve functies. Deze taal wordt weergegeven in symbolen, een beweging en een verbalisering (een ‘spreuk’).

Overal zet je executieve functies in

Deze taal gebruik je uiteraard niet alleen als bij een Breinheldenactiviteit. Breinhelden is zo gemaakt dat je als leraar steeds bekwamer wordt in het herkennen van de executieve functies bij al het gedrag en handelen. Ben je vertrouwd met Breinhelden dan zul je een leerling die niet gelijk begint met werken, vragen naar een herhaling van hetgeen hij moet doen (Is de instructie wel onthouden?), vragen naar hetgeen hij nodig heeft (Zijn alle spullen die nodig zijn aanwezig?), vragen naar het plan (Waar wordt begonnen en hoe verder?), enzovoorts.

Zo vraag je naar de verschillende Breinkrachten, onze benaming van executieve functies, die nodig zijn om een taak te volbrengen. In dit geval Onthoud- & Doekracht (werkgeheugen) en Plan- & Regelkracht (planning en organisatie). Naast deze twee Breinkrachten onderscheiden we nog 8 andere Breinkrachten. Misschien doe je dit al? Nu weet je dat er executieve processen ten grondslag liggen aan gedrag van kinderen.

Moet ik er iets mee?

Ons antwoord is ja. Je moet immers iets met het kind, toch? Executieve functies worden in de klassensituatie volop ingezet. Als een kind daar moeite mee heeft, dan is hulp nodig. Zo simpel is het. Een kind dat de instructies moeilijk kan onthouden, geef je extra instructie. Zo ondersteun je de Onthoud- & Doekracht. Een kind dat veel last heeft van afleiding, laat je in de stilteruimte werken. Zo ondersteun je de Aandachtkracht. Een kind dat geen orde kan aanbrengen in zijn werk, leer je een stappenplannetje maken zodat het de volgende keer wel lukt. Zie je, je doet al best veel! Nu weet je dat je zo de executieve functies ondersteunt en/of versterkt. De vraag ‘Moet ik er iets mee?’ hoef je dus eigenlijk niet te stellen. ūüôā

Dit is vast iets voor jou!

Uiteraard kunnen we je er veel meer over vertellen en je van veel praktische tips voorzien over hoe je dat vormgeeft in de klas. Onze scholing is wellicht wel iets voor jou! Klik hier voor meer informatie.

Ben je nieuwsgierig naar meer informatie over Breinhelden en de Breinkrachten? Klik hier voor meer informatie.

Ben je benieuwd naar wat executieve functies zijn? Klik hier voor meer informatie.

Breinhelden is een uitgave van Bazalt. Klik hier voor het bestellen van Breinhelden.

Esther Monfils

Esther Monfils schreef samen met Belinda Herrewijn Breinhelden. Ze werken beiden bij De Praktijk4Kids. Esther heeft ervaring in het basisonderwijs als leraar, RT-er en IB-er. Nu werkt zij als Orthopedagoog Leerproblemen en verzorgt zij diagnostiek en behandeling bij kinderen bij wie het leren niet vanzelf gaat. Esther traint schoolteams en leraren op het gebied van Breinhelden, executieve functies, mindset, hoogbegaafdheid en leerproblemen. Dat doet zij met veel enthousiasme en energie.

Wil je onze boekpresentatie zien?

Wil je de boekpresentatie zien van het Breinheldenprogramma?

Klik hier!

Nu ook workshops online per open inschrijving

Volg de workshop online per open inschrijving! Leer meer over hoe je Breinhelden kunt inzetten.

Klik hier voor meer informatie en aanmelden!

We social!